12. Yargı Paketi komisyon onayını aldı: IBAN düzenlemesi dikkat çekiyor

Yargı süreçlerinin daha etkin yürütülmesini amaçlayan teklif; icra ve iflas uygulamalarından adli tıp yapılanmasına, hakim-savcı eğitimlerinden ceza muhakemesi hükümlerine kadar birçok alanda değişiklik öngörüyor.

IBAN kullanımına ilişkin ceza düzenlemesi

Komisyonda kabul edilen değişikliklerden biri de kamuoyunda "IBAN mağdurları" olarak bilinen kişilerle ilgili oldu. Düzenlemeye göre, dolandırıcılık suçuna doğrudan katılmayıp yalnızca banka hesabının kullanılmasına imkan sağlayan bilgi veya araçları paylaşan kişiler için cezada indirim uygulanabilecek.

Yeni hüküm kapsamında, suçtan haksız kazanç elde edilmesine yönelik olarak banka hesabını kullandıran kişilerin eylemi yalnızca bu katkıyla sınırlı kalmışsa, verilecek cezanın yarıya kadar azaltılması mümkün olacak. Ancak bu düzenleme, dolandırıcılık faaliyetlerini planlayan, yöneten veya suçtan asıl faydayı sağlayan kişileri kapsamayacak.

İcra ve idari yargıda değişiklikler

Teklif, idarenin mahkeme kararlarını daha hızlı yerine getirmesini amaçlayan hükümler de içeriyor. Para alacakları, vekalet ücretleri ve yargılama giderlerine ilişkin kesinleşmiş kararların gecikmeden uygulanması hedefleniyor.

Ayrıca idare mahkemelerinde tek hakim tarafından karara bağlanabilecek dava türlerinin kapsamı genişletilecek. Hukuki uzmanlıkla çözülebilecek konularda gereksiz bilirkişi görevlendirilmesi halinde disiplin yaptırımı uygulanabilecek.

Adli Tıp Kurumu'nda yeni kriterler

Adli Tıp Kurumu'nun üst düzey görevlerine atanacak kişiler için uzmanlık veya doktora şartı getiriliyor. Kurul başkanları ve üyeleri belirli sürelerle görev yapacak, yeni atamalar tamamlanana kadar mevcut görevlerini sürdürebilecek.

Hakim ve savcı yardımcılarına genişletilmiş eğitim

Hakim ve savcı yardımcıları için hazırlanan yeni eğitim programında anayasa hukuku, insan hakları, ceza ve özel hukuk, idare ve vergi hukuku gibi temel alanların yanı sıra duruşma yönetimi, karar yazımı ve adalet hizmetlerinin yönetimi gibi uygulamalı konular da yer alacak.

İşkence ve eziyet suçlarında HAGB uygulanmayacak

Teklifte yer alan bir diğer önemli değişiklik ise işkence ve eziyet suçlarına ilişkin. Buna göre, bu suçlar ile kamu görevlilerinin görevleri sırasında işlediği bazı kötü muamele fiillerinde hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB) kararı verilemeyecek.

Genetik veriler ve dijital deliller için yeni kurallar

Ceza soruşturmalarında elde edilen genetik inceleme sonuçlarının saklanması ve imha edilmesine ilişkin usuller yeniden düzenleniyor. Belirli şartların gerçekleşmesi halinde bu kayıtların silinmesi veya imha edilmesi mümkün olacak.

Öte yandan bilgisayarlar ve dijital materyaller üzerinde yapılacak arama ve incelemelerde hakim veya savcı kararı aranacak. Belirlenen sürelerde yargı onayı alınamazsa elde edilen kopyalar ve çözümlenmiş veriler yok edilecek. Şifreli sistemlerde gerekli incelemeler tamamlandıktan sonra cihazların sahiplerine iade edilmesi öngörülüyor.

Genel Kurul süreci bekleniyor

Adalet Komisyonu'ndan geçen teklifin önümüzdeki günlerde TBMM Genel Kurulu'nun gündemine gelmesi bekleniyor. Teklif yasalaşırsa yargı sisteminde birçok uygulama alanında yeni kurallar yürürlüğe girecek.