ABD-İran hattında gerilim: Müzakereler çıkmazda, Washington uzun kuşatmaya hazırlanıyor

ABD ile İran arasında olası müzakerelere ilişkin görüş ayrılıkları derinleşirken, tarafların öncelikleri arasındaki uçurum dikkat çekiyor. ABD Başkanı Donald Trump, İran'ın nükleer programının tamamen sona erdirilmesini temel şart olarak öne çıkarırken, Tahran yönetimi bu başlığın ancak savaşın resmen sona ermesi ve yaptırımların kaldırılmasının ardından ele alınabileceğini savunuyor.

İran'ın Pakistan üzerinden ilettiği son öneride, üç aşamalı bir yol haritası yer aldı. Buna göre öncelikle savaşın resmen sona erdirilmesi, ardından İran limanlarına yönelik kuşatmanın kaldırılması karşılığında Hürmüz Boğazı'nın açılması ve son aşamada nükleer dosyanın müzakere edilmesi öngörüldü. Ancak Trump yönetimi bu öneriyi reddetti.

ABD tarafı, müzakerelerin uzamasından rahatsızlık duyarken, Trump'ın hızlı sonuç almak istediği ve sürecin zamana yayılmasına karşı çıktığı belirtiliyor. Washington'da bazı çevreler daha fazla yaptırım ve baskı çağrısı yaparken, bazı isimlerin askeri seçeneğin yeniden gündeme alınmasını önerdiği ifade ediliyor.

Öte yandan ABD istihbarat birimleri, Trump'ın olası "tek taraflı zafer" ilanına İran'ın nasıl karşılık vereceğini analiz ediyor. Değerlendirmelerde iki senaryo öne çıkıyor: ABD'nin bölgeden çekilerek zafer ilan etmesi durumunda İran'ın bunu açık bir kazanım olarak görebileceği, askeri varlığın sürmesi halinde ise bunun bir müzakere taktiği olarak değerlendirilebileceği ifade ediliyor.

Trump yönetimi sahada ise askeri seçeneklerden ziyade ekonomik baskıyı artırma eğiliminde. Beyaz Saray'ın, İran'a yönelik uzun süreli bir deniz kuşatması planı üzerinde çalıştığı ve "ekonomik boğma" stratejisinin ön plana çıktığı belirtiliyor. Bu kapsamda enerji ve ticaret hatlarının hedef alınmasıyla İran ekonomisinin daha fazla baskı altına alınması hedefleniyor.

İran tarafı ise kapsamlı bir anlaşmanın zaman gerektirdiğini vurgularken, ABD'nin taleplerini "aşırı" ve "çelişkili" olarak nitelendiriyor. Tahran yönetimi, önceliğin yaptırımların kaldırılması ve ekonomik rahatlama olduğunu ifade ederken, mevcut şartlarda müzakerelerin çıkmaza girdiğini düşünüyor.

Sahadaki gerilim de sürüyor. İranlı askeri yetkililer, savaşın yeniden başlaması halinde daha sert karşılık verileceği uyarısında bulunurken, yeni sürpriz hamlelerin devreye sokulabileceğini belirtiyor. Bu kapsamda bölgedeki müttefik unsurlar üzerinden deniz yollarının hedef alınabileceği mesajları veriliyor.

ABD tarafında ise savaşın iç politikaya etkisi giderek daha fazla hissediliyor. Kamuoyu yoklamaları, Amerikan halkının önemli bir bölümünün savaşın maliyetlerini sorguladığını ortaya koyarken, bu durumun Cumhuriyetçi Parti açısından siyasi risk oluşturduğu değerlendiriliyor.

Tüm bu gelişmeler ışığında, taraflar arasında hem diplomatik hem de askeri seçeneklerin masada kalmaya devam ettiği, ancak kısa vadede bir uzlaşı ihtimalinin zayıf olduğu ifade ediliyor.