ABD'den İran'a uranyum hamlesi: IAEA aparat olarak kullanılacak

ABD, İran'ın yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyumunun akıbetini ortaya çıkarma çabasıyla Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (IAEA) Yönetim Kurulu'na yöneldi. Batılı grubun hazırlayıp Viyana'daki mevcut kurul toplantısında tartışılmak ve oylanmak üzere sunacağı bir tasarı aracılığıyla.

Lübnan merkezli El Meyadin TV'nin ulaştığı taslak karara göre Washington, Tahran'dan koruma altındaki nükleer malzeme ve tesisler hakkında doğru bilgi sağlamasını ve bu bilgileri doğrulamak için Ajansa gerekli yetkileri vermesini talep ediyor. Tasarı, İran'ın teminat anlaşmasını tek taraflı olarak değiştiremeyeceği veya askıya alamayacağının altını çiziyor.

Karar taslağı ayrıca, Tahran'ın Nükleer Silahların Yayılmasını Önleme Antlaşması'nın (NPT) değiştirilmiş 3.1. maddesini uygulama taahhüdünü yerine getirmesini ve Genel Direktörün gerekli garantileri sağlayabilmesi için Ajansa talep edilen tüm ilk tasarım bilgilerini vermesini istiyor.

Taslak karar, dosyanın Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'ne (BMGK) taşınması tehdidinde bulunarak, Yönetim Kurulu'nun ek önlemler almaya hazır olduğunu, bunun Ajans Statüsü'nün 12.C maddesi uyarınca talep edilen raporun zamanlaması ve içeriğinin ele alınması ve BMGK tarafından değerlendirilmek üzere sunulmasını da içerdiğini belirtiyor.

ABD kararı, IAEA Genel Direktörü Rafael Grossi tarafından üye devletlere dağıtılan bir rapora dayanıyor. Grossi raporda, Ajansın İran'daki önceden beyan edilmiş nükleer malzemeler, özellikle de yaklaşık bir yıldır doğrulayamadığı büyük miktarlardaki yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyum hakkında bir sonuca varamadığını açıklıyor.

Grossi'nin raporu, Haziran 2025'te bu tesislere yönelik Amerikan-siyonist saldırısından bu yana başlayan bu doğrulama eksikliğinin standart teminat uygulamalarında belirtilen süreyi aştığını ve nükleer silahların yayılması ile İran'ın teminat anlaşmasına uyumuyla ilgili bir mesele teşkil ettiğini belirtiyor.

Daha önce, Tesnim Haber Ajansı, medyada İran'ın zenginleştirilmiş uranyumu ülkeden çıkarmaya hazır olduğu yönünde çıkan haberlerin "doğru olmadığını", mutabakat zaptının metninde İran'ın nükleer malzemeleri ülke dışına çıkarmaya hazır olduğunu belirten herhangi bir ifade bulunmadığını aktarmıştı.