Arakanlı Müslümanlara yönelik yıllardır süren soykırım yargı önünde
Myanmar'daki Arakanlı Müslümanlara yönelik yıllardır devam eden zulüm, Uluslararası Adalet Divanı'nın (UAD) gündeminde.
Gambiya'nın 2019 yılında Myanmar'a karşı açtığı ve Arakanlı Müslümanlara yönelik soykırım suçlamalarını içeren davada mahkemenin bu hafta vereceği karar, uluslararası hukuk açısından tarihi önem taşıyor.
The Guardian'ın değerlendirmesine göre, 19 Kasım Perşembe günü açıklanması beklenen karar, bir devletin soykırım suçundan doğrudan sorumlu tutulup tutulamayacağı konusunda önemli bir hukuki ölçüt oluşturabilir. Kararın, Gazze'deki soykırım suçlamaları nedeniyle Güney Afrika'nın işgalci rejime karşı açtığı davaya ilişkin hukuki değerlendirmeleri de etkileyebileceği belirtiliyor.
Arakanlı Müslümanların yaşadığı zulmün temelinde, Myanmar yönetiminin yıllardır sürdürdüğü ayrımcı politikalar bulunuyor.
1982'de çıkarılan vatandaşlık yasasıyla büyük ölçüde vatandaşlık haklarından mahrum bırakılan Rohingyalar, kendi ülkelerinde temel hakları kısıtlanan vatansız bir topluluğa dönüştürüldü. Eğitim, seyahat ve siyasi temsil hakları da ciddi biçimde sınırlandırıldı.
2017'de yüz binlerce Müslüman evlerinden sürüldü
Arakanlı Müslümanlara yönelik zulüm, 2017 yılında Myanmar ordusunun Arakan eyaletinde başlattığı geniş çaplı askeri saldırılarla en ağır boyutuna ulaştı.
Köylerin yakıldığı, sivillerin katledildiği, kadınlara tecavüz edildiği ve çocukların öldürüldüğüne ilişkin çok sayıda tanıklık uluslararası soruşturmalara yansıdı.
Saldırılar sonucunda 700 binden fazla Arakanlı Müslüman Bangladeş'e sığınmak zorunda kaldı. Daha önceki göç dalgalarıyla birlikte Bangladeş'teki mülteci sayısı 1 milyonu aştı.
Bugün yüz binlerce Arakanlı Müslüman, Cox's Bazar başta olmak üzere kalabalık mülteci kamplarında hayatını sürdürüyor.
Myanmar yönetimi ise soykırım suçlamalarını reddederek askeri saldırıların silahlı isyana karşı yürütüldüğünü savunuyor.
Mahkemenin kararı Gazze davası açısından da önem taşıyor
Gambiya'nın 11 Kasım 2019'da açtığı davada Uluslararası Adalet Divanı, Myanmar'ın 1948 tarihli Soykırımın Önlenmesi ve Cezalandırılması Sözleşmesi kapsamındaki yükümlülüklerini ihlal edip etmediğini değerlendirecek.
Mahkemenin 19 Kasım Perşembe günü Türkiye saatiyle 12.00'de açıklaması beklenen kararı, devletlerin soykırım suçundan uluslararası hukuk kapsamında sorumluluğunun belirlenmesi açısından önem taşıyor.
Kararın bir diğer önemli boyutunu ise Gazze oluşturuyor. Güney Afrika'nın, Gazze'deki saldırılar nedeniyle işgalci rejime karşı açtığı soykırım davasında da benzer hukuki tartışmalar yürütülüyor.
The Guardian'a göre Arakanlı Müslümanlar hakkındaki karar, soykırım kastının ve askeri saldırılarla bir topluluğun yok edilmesine yönelik politikaların nasıl değerlendirileceğine ilişkin önemli bir hukuki referans oluşturabilir.
Ancak kararın etkisi yalnızca hukuki boyutla sınırlı değil. Arakanlı Müslümanların yıllardır maruz kaldığı ayrımcılığın sona ermesi, vatandaşlık haklarının iadesi, güvenli şekilde yurtlarına dönebilmeleri ve sorumluların hesap vermesi, davanın mağdurları açısından temel beklentiler arasında yer alıyor.
Mahkemenin vereceği karar Myanmar devletinin uluslararası sorumluluğuyla ilgili olacak, askeri yetkililerin bireysel cezai sorumluluğunu doğrudan karara bağlamayacak.
Kaynak:İLKHA

Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.