Avrupa Birliği’nden yapay zekâ yasasında geri adım

Avrupa Parlamentosu üyeleri ile AB ülkelerinin destek verdiği düzenleme, sanayi çevreleri ve bazı üye ülkelerin yoğun baskısının ardından kabul edildi. Özellikle Almanya’nın talebi doğrultusunda, endüstriyel alanlarda kullanılan yapay zekâ sistemleri büyük ölçüde yasanın kapsamı dışında bırakıldı.

Almanya Başbakanı Friedrich Merz’in yanı sıra üst düzey Alman yetkililerin, Siemens ve Bosch gibi teknoloji şirketlerinin küresel rekabet gücünü koruma gerekçesiyle değişiklik için girişimlerde bulunduğu belirtildi.

AB Konseyi Dönem Başkanı Güney Kıbrıs Rum Yönetimi ile Avrupa Parlamentosu arasında Çarşamba akşamı başlayan müzakereler, Perşembe sabahı yaklaşık 04.30’da anlaşmayla sonuçlandı.

Yeni düzenlemeyle, endüstriyel yapay zekâ kullanan şirketler yalnızca mevcut makine güvenliği mevzuatına tabi olacak ve ek yapay zekâ yükümlülüklerinden muaf tutulacak. Ancak tıbbi cihazlar gibi diğer sektörlerin Yapay Zekâ Yasası kapsamındaki düzenlemelere uymaya devam edeceği bildirildi.

Karar, Avrupa Birliği’nin dijital düzenlemeler alanında ilk önemli geri adımı olarak değerlendiriliyor. AB, hem ABD’den gelen baskılar hem de Avrupa’daki şirketler ve hükümetlerin “aşırı katı kuralların küresel yapay zekâ yarışında Birliği dezavantajlı hale getirdiği” yönündeki eleştirileriyle karşı karşıya bulunuyordu.

Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen anlaşmayı memnuniyetle karşıladığını belirterek, düzenlemenin Avrupa’da “yenilik dostu ve sade bir ortam” sağlayacağını ifade etti.

Anlaşma kapsamında ayrıca, yapay zekâ tarafından üretilen içeriklere filigran eklenmesine ilişkin yükümlülükler için şirketlere geçiş süresi tanındı. Ancak bu süre, ilk önerilen altı ay yerine üç ay olarak belirlendi.

Öte yandan, “tanımlanabilir” kişilere ait mahrem bölgelerin cinselleştirilmiş deepfake görüntülerini üreten yapay zekâ sistemleri yasaklandı. Çocuk pornografisi üreten yapay zekâ uygulamalarının da yasak kapsamına alındığı açıklandı.

AB Yapay Zekâ Yasası, uzun süren müzakerelerin ardından Ağustos 2024’te yürürlüğe girmişti. Kademeli uygulama takvimine göre yüksek riskli yapay zekâ kurallarının bu yıl ağustos ayında devreye girmesi planlanıyordu. Ancak yalnızca sınırlı sayıda ülkenin AB’nin yaklaşımını benimsemesi, Birliğin teknolojiyi çok erken düzenlemeye çalıştığı yönündeki eleştirileri beraberinde getirmişti.