ICE, insan hakları ihlallerine rağmen gözaltı merkezini 776 milyon dolarlık ek maliyetle açık tutacak

ICE’nin geçen hafta yayımladığı bildirime göre, Teksas’ın El Paso kentindeki Fort Bliss askeri üssünde bulunan tesisin işletmesini yürüten Amentum Services Inc. ile yapılan sözleşme, rekabetçi ihale süreci olmaksızın 30 Eylül 2027’ye kadar uzatılacak. Uzatma, ABD’li vergi mükelleflerine potansiyel olarak 776 milyon dolarlık ek maliyet getirecek.

Bu tutar, Amentum’a Mart 2026’da verilen 452 milyon dolarlık ilk sözleşmeye ekleniyor. Böylece şirketin Mart 2026-Eylül 2027 döneminde tesisi işletmesi karşılığında alabileceği toplam ödeme 1,2 milyar doları aşabilecek.

Karar, tesiste gözaltındaki kişilere yönelik ağır kötü muamele üzerine kapatma çağrılarının yapıldığı zamanda geldi. Demokrat Kongre üyeleri ile insan hakları örgütleri, Camp East Montana’nın Ağustos 2025’te açılmasından bu yana koşulların ciddi biçimde kötü olduğunu belirterek tesisin kapatılmasını talep ediyor.

Human Rights Watch ve Amerikan Sivil Özgürlükler Birliği’nin (ACLU) bu ay yayımladığı raporda, tesiste görevli personelin gözaltındaki kişileri düzenli olarak dövdüğü, tıbbi hizmetlere erişimi engellediği, kirli koşullarda yaşamaya zorladığı ve yenilemeyecek nitelikte yemek verdiği yönünde somut deliller yer aldı.

Federal kurumların hazırladığı başka raporlar da tesiste güvenli olmayan gözaltı koşullarına ve ABD ordusu ile ICE tarafından gereksiz hizmetler için milyonlarca dolar harcandığına ilişkin bulgular ortaya koydu. Tesisin açılmasından bu yana en az üç gözaltındaki kişinin hayatını kaybettiği bildirildi.

Human Rights Watch ve ACLU adına raporun baş araştırmacılarından olan Angélica César, ICE’nin sözleşmeyi uzatma kararını sert biçimde eleştirdi.

César, Amentum’un sözleşmesinin uzatılmasının belgelenmiş ihlallerin görmezden gelinmesi anlamına geldiğini belirterek, Trump yönetiminin insan hakları konusundaki yaklaşımını ağır şekilde eleştirdi. César ayrıca, özel şirketlerden hesap sormak yerine mevcut sistemin sürdürülmesinin tercih edildiğini savundu.

Amentum sözcüsü Chanel Mann, soruları ICE ve bağlı olduğu İç Güvenlik Bakanlığına (DHS) yönlendirdi. ICE ve DHS ise konuya ilişkin yorum talebine hemen yanıt vermedi.

ICE’nin sözleşme uzatımına ilişkin gerekçesinde, gözaltındaki kişilerin başka tesislere nakledilmesinin mevcut kapasite yetersizliği nedeniyle uygulanabilir olmadığı savunuldu.

Kurum ayrıca başka bir işletmeciye geçilmesinin Amentum’a ait özel altyapının değiştirilmesini ve yeni personel bulunmasını gerektireceğini, bunun da mükerrer maliyet oluşturacağını aktardı.

ICE, sözleşmede herhangi bir kesinti yaşanmasının gözaltındaki kişilerin yaşamı, güvenliği ve refahını tehdit edebileceğini ve kolluk faaliyetlerini ciddi biçimde aksatabileceğini belirtti.

Ancak tesisin mevcut koşullarına yönelik ağır suçlamalar, ICE’nin bu gerekçesini tartışmalı hale getiriyor. Kurum, kötü muamele iddiaları ve kamu kaynaklarının gereksiz kullanıldığına ilişkin bulguların ardından tesisi kapatmak veya işletme modelini kökten değiştirmek yerine mevcut yükleniciyle devam etmeyi tercih ediyor.

ICE ayrıca, daha önce tesisin işletilmesi için yapılan ilk sözleşmenin kurumun gerçek operasyonel ihtiyaçlarını ve tesisin fiili kullanımını doğru yansıtmadığını kabul etti.

İlk sözleşme, gözaltı tesisi işletme konusunda daha önce deneyimi bulunmayan Acquisition Logistics LLC adlı şirkete verilmişti. Şirketin performans sorunları nedeniyle devreden çıkarılmasının ardından Amentum, Mart 2026’da tesisin işletmesini devraldı.

ICE verilerine göre Camp East Montana, 1 Ekim’den bu yana günlük ortalama 2 binden fazla kadın ve erkek göçmeni barındırdı. Son aylarda tesisteki kişi sayısında önemli düşüş yaşansa da merkez, ABD-Meksika sınırına yakın konumu nedeniyle göçmen gözaltı sisteminin önemli tesislerinden biri olmayı sürdürüyor.

Tesisin işletmesinin 2027 sonuna kadar uzatılmasıyla birlikte, insan hakları ihlali iddiaları, özel şirketlere milyarlarca dolarlık kamu kaynağı aktarılması ve denetim sorunları yeniden gündemin merkezine taşınmış durumda.

ICE’nin kararı, eleştirmenlerin gözaltı merkezindeki koşulların bağımsız biçimde soruşturulması ve sorumluların hesap vermesi yönündeki çağrılarına rağmen, sistemin aynı şekilde sürdürülmesi anlamına geliyor.