Tayland'dan Myanmar cuntasına diplomatik can suyu

Ziyaret, askeri yönetimin uluslararası alanda kaybettiği meşruiyeti yeniden kazanma girişimi olarak değerlendirilirken, Bangkok yönetiminin cuntaya kapılarını açması insan hakları savunucularının sert tepkisini çekti.

Min Aung Hlaing'in Tayland Başbakanı Anutin Charnvirakul ile hükümet binasında gerçekleştireceği görüşmelerde çeşitli mutabakat zaptlarının imzalanması ve ardından Tayland-Myanmar İş Forumu'na katılım planlanıyor.

Görüşmede Myanmar'da istikrarın yeniden sağlandığını ve ülkenin demokrasi yoluna girdiğini öne süren Min Aung Hlaing, yönetimin ulusal uzlaşı ve barış için çalıştığını iddia etti. Ancak bu açıklamalar, darbenin ardından binlerce sivilin öldürüldüğü ve on binlerce kişinin tutuklandığı ülkedeki tabloyla çeliştiği gerekçesiyle yoğun eleştirilere konu oluyor.

İnsan hakları örgütü Justice For Myanmar, Tayland ziyaretinin askeri yönetime sahte bir meşruiyet kazandırdığını belirterek Bangkok yönetimini cuntayı uluslararası alanda aklamaya katkı sağlamakla suçladı.

Min Aung Hlaing, aralık ve ocak aylarında aşamalı olarak düzenlenen ve muhalifler tarafından göstermelik olarak nitelendirilen seçimlerin ardından nisan ayında devlet başkanı olarak yemin etmişti. Eleştirmenler, söz konusu seçimlerin ordunun iktidarını kalıcı hale getirmek amacıyla düzenlendiğini savunuyor.

2021 yılında seçilmiş hükümeti deviren darbenin ardından ABD ve Batılı ülkeler tarafından yaptırımlarla karşı karşıya kalan Myanmar askeri yönetimi, bölge ülkeleriyle ilişkilerini canlandırarak uluslararası yalnızlığını kırmaya çalışıyor. Çin, Hindistan, Laos ve Rusya ile temaslarını artıran Min Aung Hlaing, buna rağmen uluslararası toplumun büyük bölümünde halen izole edilmiş durumda bulunuyor.

İnsan hakları örgütlerine göre Myanmar ordusu, demokrasi yanlısı güçler ve etnik silahlı gruplara karşı ülkenin büyük bölümünde ağır askeri operasyonlarını sürdürüyor. Siyasi Tutuklulara Yardım Derneği'nin (AAPP) verilerine göre güvenlik güçlerinin müdahalelerinde bugüne kadar 8 bin 200'den fazla sivil yaşamını yitirirken, 31 bini aşkın kişi de tutuklandı.

Fortify Rights uzmanı Chit Seng, askeri üniformanın yerine başkanlık cübbesi giymenin rejimin niteliğini değiştirmediğini belirterek yönetimi kendi halkını öldüren acımasız bir rejim olarak tanımladı ve uluslararası toplumun bu yönetime meşruiyet kazandırmaması gerektiğini söyledi.

Myanmar yönetimi, eleştirileri hafifletme çabası kapsamında bu hafta Uluslararası Kızılhaç Komitesi'nin tutuklu eski lider Aung San Suu Kyi'yi ziyaret etmesine izin verdi. Ancak insan hakları savunucuları, tek seferlik bu temasın ülkedeki sistematik baskıları örtmeye yetmeyeceğini belirtiyor.

Öte yandan Tayland'ın son dönemde ASEAN içinde Myanmar askeri yönetimiyle yeniden yakınlaşmayı en güçlü şekilde savunan ülke konumuna gelmesi de dikkat çekiyor. Bangkok yönetimi, diyaloğun sürdürülmesi gerektiğini savunsa da insan hakları kuruluşları bunun fiilen askeri yönetime diplomatik alan açtığını ifade ediyor.

Fortify Rights uzmanı Thanida Piyachot ise Min Aung Hlaing'in meşru bir lider gibi ağırlanmasının, elleri kana bulanmış bir savaş suçlusuyla tokalaşmak anlamına geldiğini belirterek Tayland ve ASEAN ülkelerine, müdahale etmeme politikasının arkasına sığınmak yerine Myanmar'daki insan hakları ihlallerine karşı daha kararlı tutum alma çağrısında bulundu.