YÖK Başkanı Özvar: Üniversitelerimizde bütün öğretim elemanlarına yapay zekâ eğitimi verilmeli

Üniversitelerde çoktan seçmeli sınav yönteminin yaygınlaşmasını doğru bulmadıklarını belirten Özvar, bu konuda üniversitelere gerekli uyarıların yapıldığını ve ölçme-değerlendirme uygulamalarının yakından takip edileceğini açıkladı.

Öğrencilerin bilgi ve becerilerinin gelişmesinde sınavların biçim ve içeriğinin belirleyici rol oynadığını söyleyen Özvar, üniversitelerde yaptıkları kısa anketlerde hukuk fakültelerinde dahi çoktan seçmeli sınav yönteminin yaygınlaşmaya başladığını tespit ettiklerini, benzer eğilimin sosyal bilimler, sağlık, mühendislik, ilahiyat, eğitim ve teknik alanlardaki programlarda da görüldüğünü ifade etti.

Bu tablonun öğrencilerin muhakeme, çözümleme, ifade ve uygulama becerilerinin ne ölçüde değerlendirilebildiği sorusunu gündeme getirdiğini vurgulayan Özvar, hukuk eğitiminde gerekçeli görüş ortaya koymanın, mühendislikte problem çözmenin, sosyal bilimlerde ise kanıta dayalı yorum geliştirmenin temel kazanımlar arasında bulunduğunu kaydetti.

İkinci öğretimin kaldırıldığı, kontenjanların ve öğrenci sayılarının daha makul seviyelere geldiği günümüzde çoktan seçmeli sınavların giderek yaygınlaşmasını yükseköğretimin niteliği bakımından doğru bulmadıklarını söyleyen Özvar, akademisyenlerden öğrencilerin düşünme süreçlerini, gerekçelendirme yeteneklerini ve öğrendiklerini kullanma kapasitelerini ortaya koyan değerlendirme yöntemlerine daha fazla yer vermelerini istedi.

"Bütün hocalarımız yapay zekâ kurslarını almak durumundadır"

Üniversitelerde yapay zekâ kullanımına ilişkin önemli açıklamalarda bulunan Özvar, bütün öğretim elemanlarının bu alanda eğitim almasını sağlayacak kursların ivedilikle başlatılmasını istedi.

Yapay zekâ araçlarının eğitim, araştırma ve akademik faaliyetlerde giderek daha fazla kullanılacağını belirten Özvar, üniversite yönetimlerine seslenerek öğretim üyelerinin bu teknolojilerin sunduğu imkânlardan en iyi şekilde yararlanabilecek donanıma kavuşturulması gerektiğini söyledi.

Özvar, "2026-2027 eğitim-öğretim döneminde Sayın Rektörümüzden ve onun kıymetli idarecilerinden beklediğimiz en önemli hususlardan bir tanesi, üniversitelerimizin öğretim üyesi profilini yatay kesecek şekilde bütün programlarda yapay zekâ enstrümanlarının kullanımına ilişkin ivedilikle kursların başlatılması gerekmektedir. Bu konuda hiçbir hocamız geride kalmamalıdır." dedi.

Akademisyenlerin yapay zekâ araçlarını çoğunlukla kendi imkânlarıyla öğrendiğine dikkati çeken Özvar, bu yaklaşımın artık yeterli olmadığını, teknolojinin bütün kapasitesinin sistemli eğitimlerle öğrenilmesi gerektiğini vurguladı.

Özvar, "Bütün hocalarımız yüksünmeden, çekinmeden bu kursları almak durumundadır. Ben biliyorum, ben kendim hallederim, daha iyisini yaparım gibi gerekçelerle bu kurslardan uzak kalınmamalıdır." diye konuştu.

Üniversitelerin bu alanda yetkinliği bulunmayan öğretim elemanlarına yönelik eğitimleri gecikmeden başlatması gerektiğini vurgulayan Özvar, mühendislik fakültelerinin ilgili bölümlerinden de destek alınabileceğini ifade etti.

Yapay zekânın ders içeriklerinin geliştirilmesi, öğretim faaliyetlerinin çeşitlendirilmesi ve araştırmaların desteklenmesinde önemli fırsatlar sunduğunu söyleyen Özvar, üniversitelerden bu araçların kullanımına ilişkin akademik rehberler hazırlamalarını da istedi.

"Gereğinden fazla teorik yük içeren ders yapıları yetersiz kalıyor"

Yükseköğretimde eğitim programlarının değişen ihtiyaçlara göre yeniden düzenlenmesi gerektiğini belirten Özvar, yapay zekâ, büyük veri, otomasyon ve dijitalleşmenin iş dünyasını köklü biçimde değiştirdiğini söyledi.

Üniversite eğitiminin öğrencilerin bilgiyi anlamlandırma, kaynakları sorgulama, kanıtları değerlendirme ve karşılaştıkları sorunlara özgün çözümler geliştirme yetkinliklerini güçlendirmesi gerektiğini vurgulayan Özvar, güncelliğini yitirmiş ve uygulamayla bağı zayıflamış ders yapılarının bu hedeflere ulaşmakta yetersiz kaldığını ifade etti.

Özvar, "Üniversitelerden lisans eğitiminde müfredatları ve ders yapılarını sadeleştirmelerini bekliyoruz. Düzenlemelerin öğrenme kazanımlarını belirginleştirmesi, içerik tekrarlarını azaltması ve öğrencilerin derinlemesine öğrenmesine imkân sağlaması gerekir. Teorik eğitimin eksiksiz verilmesi gerekir ama uygulamalı çalışmalara da daha fazla yer ayrılmalıdır. Öğrencilerin haftalık iş yükü, bugünün şartlarına göre yeniden değerlendirilmelidir. Dersler yalnızca sınıfta geçirilen süreyle sınırlı görülmemelidir. Bireysel çalışma, araştırma, proje ve uygulama faaliyetleri de eğitim planlamasında dikkate alınmalıdır." şeklinde konuştu.

Filistinli öğrencilere çevrim içi eğitim programları gündemde

Gazze'deki insani krize de değinen Özvar, işgal rejiminin saldırıları sonucunda yükseköğretim kurumlarının büyük yıkıma uğradığını, binlerce öğrenci ve akademisyenin eğitim ve araştırma faaliyetlerini sürdüremediğini belirtti.

Türkiye'nin Filistinli öğrencilerin eğitimlerine devam edebilmeleri için çeşitli önlemler aldığını hatırlatan Özvar, Gazze kökenli uluslararası öğrencilerden üniversitelerde eğitim-öğretim ücreti alınmadığını söyledi.

Filistinli akademisyenlere yönelik desteklerin de sürdüğünü belirten Özvar, Filistin'de yaşayan öğrencilere yönelik çevrim içi ön lisans ve lisans tamamlama dersleri ile programlarının hayata geçirilmesinin gündemde olduğunu açıkladı.

Özvar, Filistin halkına yükseköğretim alanındaki desteğin devam edeceğini vurguladı.

Araştırma üniversiteleri gelecek yıl yeniden değerlendirilecek

Marmara Üniversitesinin araştırma kapasitesine ilişkin değerlendirmelerde bulunan Özvar, üniversitenin uluslararası sıralamalarda daha üst konumlara yükselmesini beklediklerini ifade etti.

Marmara Üniversitesini öncelikle önde gelen uluslararası sıralamalarda ilk 1000 arasında görmek istediklerini belirten Özvar, sonraki aşamada daha üst sıraların hedeflenmesi gerektiğini söyledi.

Araştırma üniversiteleri arasındaki rekabetin arttığına dikkati çeken Özvar, “Önümüzdeki yıl Araştırma Üniversiteleri Ligi yeniden belirlenecek. Özellikle tıp, mühendislik, eğitim ve teknik alanlarda görev yapan akademisyenlerden bilimsel yayın ve araştırma performanslarını yükseltmelidir. Bu çalışmalar yalnızca üniversiteye değil, Türkiye'nin bilimsel gelişimine de katkı sağlayacaktır." dedi.