Zelenskiy’den AB’ye tepki: Sessiz üyelik adil değil

Almanya Başbakanı Friedrich Merz’in gündeme taşıdığı plana göre Ukrayna, AB kurumları ve toplantılarına katılabilecek ancak karar alma mekanizmalarında oy kullanamayacak. Söz konusu modelin, Rusya-Ukrayna savaşının sona erdirilmesine yönelik olası bir anlaşmayı kolaylaştırmak amacıyla geçici bir çözüm olarak tasarlandığı belirtildi.

Reuters tarafından görülen mektubunda Zelenskiy, Ukrayna’nın Avrupa Birliği içinde sesiz ve etkisiz bırakılmasının kabul edilemeyeceğini ifade ederek "Ukrayna’nın AB’de bulunup söz hakkına sahip olmaması adil olmaz." dedi.

Kiev yönetimi, Macaristan Başbakanı Viktor Orban’ın seçim sonrası denklem dışına itilmesini üyelik sürecinde fırsat olarak görürken, AB içinde Ukrayna’ya yönelik tam üyelik konusunda ciddi çekincelerin sürdüğü belirtiliyor.

Avrupalı diplomatlar, Ukrayna’nın kısa vadede tam üyelik elde etmesinin gerçekçi olmadığını savunurken, Brüksel’in Kiev’e yönelik yeni ara formüller geliştirmeye çalıştığı kaydediliyor. Ancak birçok AB yetkilisi, "ortak üyelik" statüsünün mevcut AB anlaşmalarında yer almadığını ve bunun yeni hukuki krizler doğurabileceğini belirtiyor.

Merz’in önerisi kapsamında Ukrayna’ya Avrupa Komisyonu’nda oy hakkı bulunmayan bir temsilcilik verilmesi, Avrupa Parlamentosu’nda gözlemci statüsü tanınması ve AB bütçesine kademeli erişim sağlanması öngörülüyor. Ayrıca AB’nin karşılıklı savunma maddesinin Ukrayna’ya uygulanmasına yönelik siyasi güvence verilmesi de planlar arasında yer alıyor.

Eleştirmenler ise AB’nin Ukrayna’ya tam üyelik yerine "yarım statülü entegrasyon" modeli sunduğunu ve Kiev’in savaşın yükünü taşırken eşit haklardan mahrum bırakıldığını savunuyor.

Zelenskiy mektubunda, Ukrayna’nın Avrupa’nın güvenliği için savaştığını öne sürerek, "Avrupa’yı yarım önlemlerle değil, tamamen savunuyoruz." ifadelerini kullandı. Buna rağmen AB içinde Ukrayna’nın üyelik sürecine ilişkin fikir ayrılıklarının devam ettiği belirtiliyor.

Diplomatik kaynaklara göre bazı AB üyeleri, Ukrayna’nın tam üyelik hedefinin hızlandırılmasını isterken, diğer ülkeler ekonomik yük, güvenlik riski ve siyasi sonuçlar nedeniyle sürecin kontrollü ilerletilmesini talep ediyor.