Lahey'deki Tahkim Mahkemesi: Hindistan, Pakistan ile su paylaşımı anlaşmasına uymalı

Mahkeme, 1960'tan bu yana iki ülke arasındaki savaş ve çatışmalara rağmen yürürlükte kalan İndus Suları Anlaşması'nın halen "tamamen yürürlükte" olduğunu bildirdi.

Hindistan, geçen yıl nisan ayında Keşmir'deki bir turistik bölgede 26 kişinin hayatını kaybettiği saldırının ardından anlaşmayı askıya almıştı. Yeni Delhi, saldırganlardan üçünün ikisini Pakistan vatandaşı olmakla suçlarken, İslamabad saldırıyla herhangi bir bağlantısının bulunduğunu reddetmişti.

Anlaşmanın askıya alınmasının ardından Hindistan, Keşmir bölgesindeki iki hidroelektrik projesinde rezervuarların su tutma kapasitesini artıracak çalışmalara da başlamıştı. Bu adım, Hindistan'ın İndus Suları Anlaşması'nın sınırları dışında hareket etmeye yönelik ilk somut girişimlerinden biri olarak değerlendirilmişti.

Pakistan'ın başvurusu üzerine konuyu ele alan Daimi Tahkim Mahkemesi, Hindistan'ın anlaşmayı sona erdirmek veya askıya almak için geçerli bir gerekçesi bulunmadığı sonucuna vardı.

Mahkeme açıklamasında "Hindistan, Batı nehirleri üzerindeki hidroelektrik projelerinin tasarımı ve işletilmesine ilişkin yükümlülükleri de dahil olmak üzere anlaşma kapsamındaki sorumluluklarına uymalıdır." ifadelerine yer verdi.

Hindistan kararı tanımadı

Hindistan ise mahkemenin kararını tanımadığını ve kesin bir şekilde reddettiğini açıkladı.

Hindistan Dışişleri Bakanlığı, söz konusu mahkemenin ülkenin egemen kararları üzerinde hiçbir yargı yetkisine sahip olmadığını savunarak, mahkemenin bugünkü veya gelecekteki kararlarının Keşmir'deki hidroelektrik projelerine ilişkin Hindistan'ın uygulamalarını etkilemeyeceğini bildirdi.

Hindistan resmi olarak mahkemenin üyesi olmasına rağmen, daha önce de tahkim sürecinin yargı yetkisini tanımadığını açıklamıştı.

Mahkeme ayrıca, Dünya Bankası tarafından atanan tarafsız bir uzmanın, Himalaya bölgesindeki hidroelektrik santrallerinin inşasının anlaşmaya uygun olup olmadığı konusunda karar vereceğini bildirdi.

Tarafsız uzmanın Temmuz 2027'ye kadar karar vermesi beklenirken mahkeme, Pakistan'ın talebi doğrultusunda Hindistan'ın Ratle Hidroelektrik Santrali'nde baraj duvarı ve su alma yapısını belirlenen seviyelerin üzerine çıkarmasını, uzmanın kararından itibaren 90 gün sonrasına kadar yasakladı.

İndus Suları Anlaşması, Hindistan ve Pakistan arasında İndus Nehri havzasındaki su kaynaklarının kullanımını düzenliyor ve Pakistan'daki tarım arazilerinin yaklaşık yüzde 80'inin su ihtiyacını güvence altına alıyor.