Trump'tan Rusya'ya yeni yaptırım hamlesi

“Lindsey O. Graham Rusya ve İran Yaptırımları Yasası” adı verilen düzenleme, Rus yetkililer, bankalar, finans kuruluşları ve enerji sektörünün yanı sıra Batılı yaptırımları aşarak Rus petrolünün küresel pazarlara taşınmasını sağlayan tanker filosunu hedef alıyor. Yasa ayrıca Trump yönetimine, Rus petrolü veya doğal gazının başlıca alıcılarına yüzde 100'e kadar ek gümrük vergisi uygulama yetkisi veriyor.

Düzenleme Washington'da Rusya üzerindeki ekonomik baskının artırılması şeklinde sunulurken, üçüncü ülkelerin de ABD yaptırımlarının kapsamına alınabilmesi uluslararası ticaret açısından yeni bir belirsizlik oluşturuyor. Reuters, yasanın Trump'a geniş tarife yetkileri vermesinin ABD'nin müttefikleri ve diğer ticaret ortakları açısından da uzun vadeli sonuçlar doğurabileceğine dikkat çekti.

Yasanın Rus enerji ticaretini hedef alan hükümleri özellikle Moskova'nın önemli enerji müşterilerini yakından ilgilendiriyor. Trump'a verilen yetki kapsamında Rus petrol ve doğal gazının büyük alıcılarına yönelik yüzde 100'e varan tarifeler uygulanabilecek. Ancak söz konusu tarifeler otomatik olarak devreye girmiyor; nihai uygulama konusunda ABD yönetimine geniş takdir yetkisi bırakılıyor.

Washington yönetimi düzenlemeyi, Rusya'nın enerji gelirlerini azaltarak Ukrayna savaşının finansman kapasitesini sınırlamaya yönelik bir araç olarak değerlendiriyor. Buna karşılık yasanın doğrudan Rusya'nın yanı sıra Rusya ile enerji ticareti yapan üçüncü ülkeleri de ekonomik baskı altına alabilecek olması, yaptırım politikasının kapsamı ve sonuçları konusunda tartışmaları beraberinde getiriyor.

Öte yandan yasanın Trump'a geniş tarife yetkileri vermesi ABD Kongresi'nde de eleştirilere neden oldu. Bazı Demokrat milletvekilleri, başkanın yeni yetkileri kullanarak Avrupa Birliği ve diğer ticaret ortaklarına ek tarifeler getirebilmesinin Amerikan ekonomisi üzerinde olumsuz sonuçlar oluşturabileceği uyarısında bulundu.

Yasa, Rusya politikasında uzun süredir daha sert yaptırımları savunan Cumhuriyetçi Senatör Lindsey Graham'ın Temmuz ayında hayatını kaybetmesinin ardından Kongre'deki son siyasi girişimlerinden biri olarak yasalaştı. Düzenleme Senato'dan 86'ya karşı 11, Temsilciler Meclisi'nden ise 262'ye karşı 159 oyla geçti.

Trump'ın yasayı imzalaması, Washington'ın Moskova'ya yönelik ekonomik baskı politikasını kurumsallaştırırken, aynı zamanda ABD başkanına üçüncü ülkelerin Rusya ile enerji ticaretine müdahale edebilecek geniş yetkiler tanıyor. Bu durum, Rusya-Ukrayna savaşı etrafındaki ekonomik yaptırımların çatışmanın taraflarıyla sınırlı kalmayıp küresel ticaret ilişkilerine daha fazla yayılması ihtimalini gündeme getiriyor.